Debata poświęcona była przeciwdziałaniu przemocy wobec najmłodszych oraz roli przedstawicieli ochrony zdrowia w systemie wsparcia. Podczas dyskusji dr Piotr Hartmann, sekretarz Zarządu Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego oraz Oddziału Warszawskiego PTP przedstawił rekomendacje dotyczące postępowania lekarzy oraz organizacji działań w placówkach ochrony zdrowia.

Przemoc jako problem medyczny

Dr Hartmann podkreślił, że przemoc wobec dziecka powinna być traktowana jako problem medyczny. Zwrócił uwagę, że dziecko doznające przemocy jest dzieckiem przewlekle chorym, a skutki choroby przewlekłej, jaką jest przemoc domowa, przez długi czas mogą nie dawać jednoznacznych objawów. Dlatego możliwość krzywdzenia dziecka powinna być uwzględniana przez lekarza w procesie różnicowania jako jedno z możliwych rozpoznań.

Lekarz wskazał również na znaczenie czujności diagnostycznej lekarzy. Podczas wizyty należy obserwować nie tylko stan zdrowia małego pacjenta, ale także jego zachowanie oraz relację z rodzicem lub opiekunem. W całym procesie, szczególne znaczenie ma ciągłość opieki w podstawowej opiece zdrowotnej, która umożliwia zauważenie zmian zachowania podczas kolejnych wizyt.

Reagowanie to zadanie całego zespołu

W swoim wystąpieniu dr Hartmann podkreślił, że reagowanie na przemoc nie jest wyłącznie obowiązkiem lekarza, lecz zadaniem całego zespołu medycznego. W rozpoznawaniu sygnałów krzywdzenia mogą uczestniczyć lekarze, pielęgniarki, psychologowie, rejestratorki medyczne oraz inni pracownicy placówki ochrony zdrowia, którzy przekazują swoje obserwacje lekarzowi prowadzącemu.

Jednym z poruszonych tematów była również organizacja pracy placówek medycznych. Dr Hartmann wskazał, że lekarz nie powinien pozostawać sam z podejrzeniem przemocy. Standardy ochrony małoletnich powinny wspierać współpracę zespołu, umożliwiać wspólną analizę sytuacji oraz podział zadań związanych z dalszym postępowaniem.

Bariery i potrzeba wsparcia lekarzy

Wśród najczęściej wskazywanych barier utrudniających podejmowanie interwencji wymienił brak czasu, niewystarczającą wiedzę i kompetencje oraz przekonanie, że działania nie przyniosą efektu lub będą wiązały się z dodatkowymi obowiązkami organizacyjnymi. Zwrócił uwagę na rolę kampanii edukacyjnych w zwiększaniu wiedzy i gotowości lekarzy do reagowania.

Podkreślił również znaczenie znajomości obowiązujących przepisów prawa. Wskazał, że umożliwiają one lekarzom podejmowanie działań w przypadku podejrzenia przemocy oraz zapewniają podstawę prawną do zgłaszania takich sytuacji.

Odnosząc się do funkcjonowania lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy, zaznaczył, że przedstawiciele ochrony zdrowia powinni aktywnie uczestniczyć w pracach grup diagnostyczno-pomocowych i być włączani w działania podejmowane przez pozostałe instytucje.

„Dziecko doznające przemocy jest dzieckiem ciężko chorym”

Jednym z głównych przesłań wystąpienia było stwierdzenie, że dziecko doznające przemocy jest dzieckiem ciężko chorym i wymaga takiego samego zaangażowania ze strony lekarzy, jak każdy pacjent z ciężką chorobą przewlekłą.

Przemoc wobec dzieci to problem nie tylko prawny i psychologiczny, ale również medyczny. Pytanie o przemoc jest elementem prawidłowo przeprowadzonej diagnozy i planowania leczenia. Osoby małoletnie doznające krzywdzenia często trafiają najpierw do gabinetu lekarskiego, dlatego lekarze odgrywają istotną rolę w rozpoznawaniu jego objawów i uruchamianiu odpowiednich procedur.

Materiały edukacyjne

W ramach kampanii „Lekarzu, reaguj na przemoc!” przygotowano materiały edukacyjne obejmujące m.in. przepisy prawne dotyczące obowiązków lekarzy, opis procedury „Niebieskiej Karty”, wskazówki dotyczące rozmowy z pacjentami o przemocy oraz przykłady dobrych praktyk.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami kampanii dostępnych na stronie www.lekarzureagujnaprzemoc.pl oraz do włączenia się w działania na rzecz rozpoznawania i przeciwdziałania przemocy wobec dzieci.

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego również włącza tematykę przeciwdziałania krzywdzeniu dzieci i przemocy domowej w tematykę organizowanych konferencji. Odbiór tych wystąpień przez uczestników pokazuje, że lekarze mają świadomość swojej roli, a jednocześnie chcą poszerzać wiedzę w tym zakresie.

Retransmisja spotkania dostępna jest na stronie: https://pap-mediaroom.pl/zdrowie-i-styl-zycia/debata-ekspertow-inaugurujaca-kolejna-edycje-kampanii-lekarzu-reaguj-na