17 czerwca 2026 roku odbyła się druga debata poświęcona bezpieczeństwu dzieci w środowisku szkolnym, w szczególności zagrożeniu anafilaksją oraz zasadom postępowania w sytuacjach nagłych. Jej celem było kontynuowanie rozmowy nad wypracowaniem rozwiązań systemowych dotyczących postępowania w przypadku anafilaksji w szkołach.

W debacie uczestniczyły: prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, Prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego oraz dr hab. n. med. Katarzyna Plata-Nazar, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

Kluczowe głosy i postulaty ekspertów

W spotkaniu udział wzięli także przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA), przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, przedstawiciele organizacji pacjentów, eksperci ds. prawa, ratownicy medyczni oraz przedstawiciele placówek oświatowych.

W trakcie dyskusji podkreślono, że największym ryzykiem w anafilaksji jest opóźnienie rozpoczęcia leczenia, a autowstrzykiwacz stanowi proste narzędzie przeznaczone do użycia w sytuacji nagłego zagrożenia. Zwrócono również uwagę, że adrenalina ratuje życie w pierwszych minutach reakcji anafilaktycznej, jednak później niezbędne są diagnostyka, odpowiednie zalecenia oraz plan bezpieczeństwa dla szkoły.

Wskazano, że anafilaksja jest stanem nagłym, a szkoły potrzebują prostego schematu postępowania: rozpoznaj objawy – podaj adrenalinę – wezwij pomoc. Podkreślono także, że bezpieczeństwo dziecka w placówce powinno opierać się na jednolitym standardzie, a nie na działaniach zależnych od dobrej woli pojedynczej szkoły.

Z perspektywy szkoły zaznaczono, że placówki potrzebują jasnego, prostego i zgodnego z prawem modelu działania, a dyrektor nie powinien samodzielnie interpretować zakresu odpowiedzialności w sytuacji zagrożenia życia ucznia. Zwrócono również uwagę na potrzebę stworzenia jednoznacznej podstawy prawnej, która zapewni ochronę szkole, dyrektorowi oraz nauczycielowi działającemu w dobrej wierze.

Z perspektywy pacjentów podkreślono, że rodzice nie mogą być jedynymi organizatorami systemu bezpieczeństwa dziecka, a potrzebne są rozwiązania systemowe funkcjonujące w każdej placówce.

Stanowisko Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

Polskie Towarzystwo Pediatryczne konsekwentnie wspiera rozwiązania systemowe ukierunkowane na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci w środowisku szkolnym, w tym w szczególności takie, które zapewniają realny i szybki dostęp do adrenaliny w sytuacjach nagłych. Z perspektywy klinicznej kluczowe znaczenie ma bowiem nie tylko sama świadomość ryzyka anafilaksji, ale również możliwość natychmiastowego wdrożenia leczenia w miejscu zdarzenia, bez niepotrzebnej zwłoki. PTP podkreśla, że adrenalina powinna być traktowana jako lek pierwszego wyboru w anafilaksji i powinna być dostępna w szkole w sposób umożliwiający jej podanie już przy pierwszych objawach. Takie podejście wymaga ścisłej współpracy środowiska medycznego, edukacyjnego oraz instytucji publicznych w celu wypracowania jednolitych, praktycznych standardów postępowania. W przypadku anafilaksji u dzieci czas interwencji ma znaczenie krytyczne – opóźnienie podania adrenaliny istotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu reakcji i powikłań.

Wnioski z debaty

Debata pokazała, że problem anafilaksji w szkołach nie jest wyłącznie problemem medycznym. To kwestia organizacji systemu bezpieczeństwa dzieci w placówkach oświatowych. Potrzebne są nie tylko szkolenia i świadomość, ale przede wszystkim legalny dostęp do adrenaliny, jasna odpowiedzialność oraz procedura, którą szkoła może zastosować natychmiast.

Polskie Towarzystwo Pediatryczne będzie dążyć, aby w ścisłej współpracy z Polskim Towarzystwem Alergologicznym wypracować spójne rozwiązania i standardy postępowania.

Rekomendacje PTP

Przy okazji przypominamy, że PTP opracowało rekomendacje dotyczące rozpoznawania anafilaksji u dzieci i postępowania w wypadku jej wystąpienia. Zachęcamy do sięgnięcia po te wytyczne. Znajdą je Państwo pod linkiem: https://przegladpediatryczny.pl/a6748/Anafilaksja-u-dzieci–Rekomendacje-Polskiego-Towarzystwa-Pediatrycznego-2024.html