Stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezesa Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w sprawie zamiennego stosowania szczepionek przeciwko rotawirusom

Ernest Kuchar, Marcin Rozwadowski, Łukasz Duda-Duma, Piotr Merks, Ewa Talarek, Agata Siwińska, Monika Wanke-Rytt, Teresa Jackowska

Przegl Pediatr 2026; 55 (2): 18-25 DOI: 10.26625/10245

Streszczenie

Wprowadzenie. Rotawirusy są najczęstszą przyczyną ciężkiego zapalenia żołądka i jelit u niemowląt i małych dzieci na całym świecie. W Polsce zarejestrowane są dwie szczepionki przeciwko rotawirusom: monowalentna (RV1, Rotarix) podawana w schemacie 2-dawkowym oraz pentawalentna (RV5, RotaTeq) podawana w schemacie 3-dawkowym. Różnice w składzie antygenowym i schemacie dawkowania obu preparatów stwarzają praktyczny problem w sytuacji zmiany dostępności szczepionki w trakcie realizowanego schematu szczepień.

Celem niniejszego stanowiska jest przedstawienie aktualnych, opartych na dowodach naukowych zaleceń dotyczących zamiennego stosowania szczepionek przeciwko rotawirusom w razie niedostępności preparatu zastosowanego w poprzednich dawkach.

Na podstawie przeglądu aktualnego piśmiennictwa medycznego oraz stanowisk Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Centrum Kontroli i Prewencji Chorób/Komitetu Doradczego ds. Praktyk Szczepień (CDC/ACIP) i Głównego Inspektora Sanitarnego wykazano, że schematy mieszane Rotarix/RotaTeq charakteryzują się immunogennością porównywalną do immunogenności schematów jednorodnych. Metaanalizy i badania kliniczne z randomizacją nie potwierdziły istotnych różnic w skuteczności ani w profilu bezpieczeństwa między obiema szczepionkami, w tym w zakresie ryzyka wgłobienia jelit. W sytuacji niedostępności preparatu zastosowanego we wcześniejszych dawkach zaleca się kontynuację schematu dostępną szczepionką. Jeśli jako jakąkolwiek dawkę podano preparat RotaTeq lub rodzaj stosowanej szczepionki jest nieznany, łączna liczba dawek powinna wynosić 3. Ostatnią dawkę należy podać przed ukończeniem 32. tygodnia życia, przy minimalnym odstępie między dawkami wynoszącym 4 tygodnie.

Wnioski. Zarząd Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego rekomendują, że w razie niedostępności szczepionki dotychczas stosowanej dopuszczalne i bezpieczne jest zakończenie cyklu szczepień drugą zarejestrowaną szczepionką. Ukończenie pełnego schematu szczepienia jest priorytetem, ponieważ przerwanie schematu stanowi większe zagrożenie dla zdrowia niemowlęcia niż zastosowanie schematu mieszanego.

Słowa kluczowe: program szczepień ochronnych, epidemiologia, wgłobienie, wcześniaki, niedobór odporności

Statement by the Polish Society of Vaccinology and the President of the Polish Paediatric Society on the interchangeable use of rotavirus vaccines

Abstract

 Introduction. Rotaviruses are the leading cause of severe gastroenteritis in infants and young children worldwide. Two rotavirus vaccines are licensed in Poland: a monovalent vaccine (RV1, Rotarix) administered in a 2-dose schedule and a pentavalent vaccine (RV5, RotaTeq) administered in a 3-dose schedule. Differences in antigenic composition and dosing schedules raise practical concerns when the originally used product becomes unavailable during an ongoing vaccination series.

This position statement aims to provide current, evidence-based recommendations on the interchangeable use of rotavirus vaccines when the previously administered product is unavailable.

Based on a review of current medical literature and the positions of the World Health Organization (WHO), the Centers for Disease Control and Prevention/Advisory Committee on Immunization Practices (CDC/ACIP), and the Chief Sanitary Inspector of Poland, mixed Rotarix/RotaTeq schedules demonstrate non-inferior immunogenicity compared with homologous schedules. Meta-analyses and randomised controlled trials have shown no significant differences in vaccine efficacy or safety profiles between the two vaccines, including the risk of intussusception. When the previously used vaccine is unavailable, continuation of the series with the available vaccine is recommended. If any dose was administered as RotaTeq or the vaccine type is unknown, a total of 3 doses should be given. The final dose should be administered before 32 weeks of age, with a minimum interval of 4 weeks between doses.

Conclusions. The Polish Society of Vaccinology and the President of the Polish Paediatric Society recommend that, when the previously used rotavirus vaccine is unavailable, completing the immunisation series with the alternative licensed vaccine is acceptable and safe. Completing the full vaccination schedule is a priority, as an incomplete series poses a greater health risk to the infant than a mixed schedule.

Key words: immunization schedule, epidemiology, intussusception, infant premature, immunocompromised host

Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią Stanowiska >>